Efekt Boyada Yan Işıkla Kusur Kontrolü Nasıl Yapılır?

Kısa cevap: Yan ışık kontrolü, boya öncesinde ve sonrasında duvara yandan, yüzeye neredeyse paralel bir ışık tutarak çukur, tümsek, macun ve zımpara izlerini görünür hâle getirme yöntemidir. Efekt boyada yan ışık kontrolü özellikle önemlidir, çünkü parlak, sedefli ve metalik efektler ışığı yansıttıkça zemindeki küçük kusurları da büyütür. Kontrol en az üç kez yapılır: macundan sonra, astardan önce ve son kattan sonra.

Yan ışık kontrolü nedir?

Yan ışık kontrolü, bir duvarın yüzey düzgünlüğünü, ışık kaynağını duvarın kenarına yerleştirip ışığı yüzey boyunca yalayacak şekilde göndererek denetleme yöntemidir. Karşıdan gelen ışık yüzeydeki küçük girinti ve çıkıntıları düzleştirip gizler; yandan gelen ışık ise her tümseğin arkasında küçük bir gölge oluşturur. Bu gölgeler, normal oda ışığında görünmeyen kusurları ortaya çıkarır.

Boyacılar ve uygulayıcılar bu kontrole "yan ışık", "yalayan ışık" veya "ışık tutma" da der. Yöntem, gün içinde pencereden yandan gelen güneşin duvarda gösterdiği kusurları önceden görmeyi sağlar. Bir kusur boya bittikten sonra fark edilirse düzeltmek için çoğu zaman kat kat geri dönmek gerekir; macun aşamasında fark edilirse yalnızca küçük bir rötuş yeterlidir.

Efekt boyada yan ışık kontrolü neden daha önemlidir?

Efekt boyalar ışığı yansıtarak ya da yüzeyde parlaklık farkı oluşturarak etki verdiği için, zemindeki her düzensizlik efektin içinde daha belirgin görünür. Mat bir plastik boya küçük kusurları bir ölçüde örter; parlatılmış, sedefli veya metalik bir yüzey ise kusuru ışıkla birlikte vurgular.

silkcoat.com ürün sayfaları da düzgün bir zemini şart koşar. Marmarito sayfasında yüzeyin "temiz, kuru ve sağlam" olması gerektiği yazar ve yüzey düzgün değilse önce Silkcoat Dahili Akrilik Macun uygulanması istenir. Metalico sayfasında da yüzey düz değilse aynı macunla "düzgün bir yüzey elde edilmelidir" denir. Yan ışık kontrolü, bu "düzgün yüzey" şartının gerçekten sağlanıp sağlanmadığını görmenin en pratik yoludur.

Efekt türü	Silkcoat örneği	Yan ışıkta ne belirginleşir
Parlatılmış mermer görünümü	Marmarito	Mala ile parlatılan yüzeyde tümsek ve çukurlar parlaklık kırılması olarak görünür
Metalik efekt	Metalico	Metalik pigment ışığı yansıttığı için zımpara izi ve macun sınırı fark edilir
Sedefli ve inci görünümlü efekt	Pearl	Işık açısına göre değişen parlaklık, zemindeki dalgalanmayı ortaya çıkarır

Yan ışık kontrolü için neler gerekir?

Yan ışık kontrolü için ışığı yönlendirilebilen bir lamba, karartılabilen bir ortam ve işaretleme için bir kurşun kalem yeterlidir. Kontrolü kolaylaştıran malzemeler şunlardır:

• Yönlendirilebilir lamba: Elde tutulan bir el feneri, şarjlı çalışma lambası veya ayaklı bir projektör. Önemli olan ışığın tek bir yönden, dar bir açıyla gelmesidir.
• Karanlık ortam: Perdeler kapatılır ve tavan ışıkları söndürülür; aksi hâlde karşıdan gelen ışık gölgeleri yok eder.
• Kurşun kalem veya renkli bant: Bulunan kusurların yeri duvarın üzerinde hafifçe işaretlenir.
• Düzeltme malzemeleri: Macun, spatula ve zımpara, kusurlar bulunduğu anda düzeltme yapabilmek için hazır tutulur.

Yan ışık kontrolü adım adım nasıl yapılır?

Yan ışık kontrolü; ortamı karartmak, ışığı duvarın kenarından yüzeye paralel tutmak, duvarı bölüm bölüm taramak ve kusurları işaretlemekle yapılır. Uygulama sırası şöyledir:

1. Yüzeyi temizleyin: silkcoat.com'daki talimatlara göre yüzey her türlü toz, kir ve yağdan arındırılmış olmalıdır. Toz tanecikleri yan ışıkta kusur gibi görünebilir.
2. Ortamı karartın: Perdeleri kapatın, tavan lambalarını söndürün ve yalnızca kontrol lambasını kullanın.
3. Işığı duvarın kenarına yerleştirin: Lambayı duvarın bir ucunda, yüzeye çok yakın tutun ve ışığın duvar boyunca kayarak ilerlemesini sağlayın.
4. Duvarı bölüm bölüm tarayın: Lambayı yukarıdan aşağıya ve soldan sağa yavaşça hareket ettirin. Her gölge, bir tümseğin veya çukurun işaretidir.
5. Işığı diğer taraftan da tutun: Bir yönden görünmeyen kusur ters yönden görünür. Kontrolü hem soldan hem sağdan, gerekirse yukarıdan da tekrarlayın.
6. Kusurları işaretleyin ve düzeltin: İşaretlenen yerleri macunla doldurun, kuruduktan sonra zımparalayın ve aynı yeri yan ışıkla tekrar kontrol edin.

Yan ışık hangi kusurları gösterir?

Yan ışık; çukurları, tümsekleri, macun sınırlarını, zımpara çiziklerini, mala ve spatula izlerini ve yüzeye yapışmış toz taneciklerini gösterir. Her kusurun ışıktaki görünümü ve düzeltme yolu farklıdır:

Kusur	Yan ışıkta görünümü	Düzeltme
Çukur veya oyuk	Işık tarafında aydınlık, karşı kenarda gölge	Macunla doldurma, kuruyunca zımpara
Tümsek	Işığın arkasında belirgin bir gölge	Zımparalama, gerekirse ince macun
Macun sınırı	Düz yüzey ile macunlu bölge arasında kesik bir çizgi	Kenarları zımparayla yüzeye yedirme
Zımpara çiziği	İnce, paralel çizgiler	Daha ince zımpara ile düzeltme
Mala veya spatula izi	Uzun, dalgalı gölge şeritleri	Zımpara ve ince macun kat
Toz tanesi	Küçük, nokta şeklinde gölgeler	Yüzeyin tozdan arındırılması

Zemin hazırlığı tamamlandıktan sonra silkcoat.com'daki talimatlar ürüne göre astar ister. Marmarito sayfasında macunlanmış yüzeyler için Silkcoat Putty Astar, pürüzsüz ve eski boyalı yüzeyler için Silkcoat Universal Astar önerilir. Macun için ürün sayfalarında Silkcoat Dahili Akrilik Macun adı geçer.

Yan ışık kontrolü hangi aşamalarda yapılır?

Yan ışık kontrolü en az üç aşamada yapılır: macun ve zımparadan sonra, astardan önce, katlar arasında ve son kattan sonra. Her aşamada bulunan kusur, bir sonraki aşamaya taşınmadan düzeltilir:

Aşama	Ne kontrol edilir	silkcoat.com'daki ilgili talimat
Macun ve zımpara sonrası	Çukur, tümsek, macun sınırı	Yüzey düz değilse Silkcoat Dahili Akrilik Macun ile düzgün yüzey elde edilmelidir
Astar öncesi	Toz, zımpara çiziği	Yüzey toz, kir ve yağdan arındırılmalıdır
Katlar arası	Kat kalınlığı farkı, alet izi	Marmarito'da katlar arası en az 4 saat, Metalico'da en az 2 saat beklenir
Son kat sonrası	Genel görünüm ve efektin bütünlüğü	Tam kuruma Marmarito ve Metalico için 24 saattir

Kontrol sırasında ortam koşullarına da dikkat edilmelidir. silkcoat.com'a göre Marmarito ve Metalico uygulaması ile ürünün kuruması sırasında ortam ve yüzey sıcaklığı +5°C ile +35°C arasında olmalıdır. Mermer görünümünün nasıl elde edildiğini mermer efekt boya nasıl yapılır yazımızda, metalik efekt seçimini Metalico Soft rehberimizde anlattık. Terimlerin anlamı için efekt boya terimleri sözlüğüne bakabilirsiniz.

Sonuç

• Yan ışık kontrolü, ışığı duvara yandan ve yüzeye paralel tutarak normal ışıkta görünmeyen kusurları ortaya çıkarma yöntemidir.
• Efekt boyalar ışığı yansıttığı için zemindeki kusurları büyütür; silkcoat.com ürün sayfaları da efekt boya öncesinde temiz, kuru, sağlam ve düzgün bir yüzey ister.
• Kontrol macundan sonra, astardan önce, katlar arasında ve son kattan sonra tekrarlanır; her kusur bir sonraki aşamaya geçmeden düzeltilir.
• Doğru zemin hazırlığı ve ürün seçimi için bizimle iletişime geçebilirsiniz; tüm ürünleri efekt boyalar sayfasında inceleyebilirsiniz.